Home <— Regenten <—

 

Regenten Weeshuis Leiden
Wormer

 

Wormer : Personalia
 < bron
1 > 
             
  Wormer, mr. Dirk, echtgenoot van Geertruyda Maasdam (Maaskant), (nr. 2182) regentes van 1797-1799,  
  geb. Purmerend 30.10.1756, ged. Purmerend 31.10.1756,  
  overl. L. 17.1.1818, gereformeerd,  
  woonde op het Rapenburg en in de Breestraat, ingeschreven als student rechten,  
  poorter van Leiden 6.10.1777,  
  promotie Leiden 13-11-1778,  
  advocaat Leiden 1778,  
  pensionaris Purmerend april 1784-april 1785,  
  lid van de eerste Provisionele Raad 19-1-1795/19-2-1795,  
10    lid van het comité van civiele en criminele justitie 1795,  
11    lid van het comité tot de weeskamer 1795-1797,  
12    lid van de commissie tot organisatie van de primaire vergaderingen 1795,  
13    secretaris Hoogheemraad Rijnland 1795-1818,  
14    lid van de eerste nationale vergadering 1796-1797,  
15    lid provinciaal bestuur Holland 1797,  
16    lid van het vertegenwoodigend lichaam 1798-1801,  
17    regent van de Catharina en Cecilia gasthuizen 4-4-1794/17-1-1818,  
18    honorair lid 25-2-1779 en buitengewoon medebestuurder 11-6-1794 van het Tael- en Dichtlievend Genootschap, onder de Spreuk: Kunst wordt door Arbeid Verkreegen,  
19    lid van de Societeit Amicitia,  
20    honorair lid van de societeit van wapenhandel, onder de spreuk: Voor Vrijheid en Vaderland, binnen Leyden 1786,  
21    zoon van Jacob Wormer en Aaltje Doorenbos,  
22    x L. ot. 20.11.1778, aang. 19.11.1778, 1e klasse (fl.30--)
Geertruyda Maasdam (Maaskant)
,
geb. Rotterdam (Maasdam) 28.11.1756,
overl. L. 29.11.1798,
aang. 29.11.1798, 1e klasse (fl.30--) naar Katwijk aan Zee,
dochter van Cornelis Maasdam en Catharina van der Zijde. (Anna Kolster).
 
23    a. Alida Margaretha
ged. L. PK. 29.9.1779;
overl. L. 9.10.1779;
begr. L. PK. 9/16.10.1779;
aang. 12.10.1779, 1e klasse (fl. 30--).
 
24    b. Jacoba Geertruida
ged. L. PK. 13.12.1780.
 
25    c. Catharina Johanna
ged. L. PK. 2.10.1782;
overl. Purmerend 3.5.1814.
 
26    d. Adriaan Dirk
ged. L. HK. 24.10.1784;
overl. L. 27.4.1804;
aang. 27.4.1804, 1e klasse (fl. 30--).
 
27    e. Charlotte Aimeé
geb. L. 22.2.1791;
ged. L. Waals 2.3.1791.
 
28    f. Gerard Jean Oswalt
geb. L. 6.7.1795;
ged. L. Waals 26.7.1795;
overl. L. 4.10.1795;
begr. L.PK. 3/10.10.1795;
aang. 5.10.1795, 1e klasse (fl. 30--).
 
29    g. Cornelie Jacqueline
geb. L. 18.12.1796;
ged. L. Waals 11.1.1797;
overl. L. 8.1.1800;
aang. 8.1.1800, 1e klasse (fl. 30--), naar Katwijk aan Zee.
 
30    h. Gertrude Petronelle
geb. L. 11.11.1798;
ged. L. Waals 12.12.1798.
 
             
 

 

Wormer :  Notitie 1
 < pers
2 > 
             
1   - Echtgenote van Dirk Wormer is Geertruida Maaskant (geb. Maasdam) en haar ouders zijn Ysbrand Nicolaas Maaskant en Anna Kolster.  
             
   
( Elias, A.M. en P.C.M. Scholvinck, Volksrepresentanten en wetgevers. De politieke elite in de Bataafs-Franse tijd 1796-1810. (Amsterdam 1991) 259).
 
 

 

Wormer :  Notitie 2
 < 1
3 > 
             
1   -Dirk Wormer, student, geboortig van Purmerend is op getuigenis van bernard Pieter Snakenburg, Raad en regerend schepen dezer stad en hermanus van Waalswijk, notaris en procureur binnen deze stad aangenomen op 6 oktober 1777.  
             
   
(GAL, Poorterboek 1718-1789, nr. 95, f.197).
 
 

 

Wormer :  Notitie 3
 < 2
4 > 
             
1   - mr. Dirk Wormer, stemgerechtigd was eigenaar van een huis op het Rapenburg, dat hij met zijn vrouw (overleden november 1798), vijf kinderen en vijf dienstboden tot 1 mei 1802, toen hij het huis verkocht, bewoonde.  
             
   
(GAL, Bevolkingsregister 1796-1804, inv.nr. 1900, buurt 9, nr. 31).
 
 

 

Wormer :  Notitie 4
 < 3
5 > 
             
1   - Stucwerk in zuiver neoclassicistische stijl is in veel huizen in Leiden nog aanwezig aan het Rapenburg. Vaak beperkt zich een dergelijke decoratie tot hoekrozetten, een opgenomen bladguirlande van eikeloof of olijfbladeren op de schoorsteen en ronde of ovale bladkransen of gekruiste takken op de plafonds. Dergelijk eenvoudig stucwerk is ook in Rapenburg 36 aan te treffen, zoals in de gang waar de wanden zijn geleed door velden met telkens zware, met strikken opgenomen guirlandes, boven de deuren streng klassieke vazen waarover weer een guirlande is gedrapeerd en op enkele penanten een aan linten opgehangen medaillon met een klassiek keizerportret of deels ook leeg gelaten. Het huis kwam in 1780 in bezit van advocaat  
2   Dirk Wormer, later pensionaris van Purmerend en secretaris van het Hoogheemraadschap van Rijnland. Hij moet het huis aanzienlijk hebben gemoderniseerd, mogelijk al direct na aankoop ervan. Op een bovenvoorkamer worden op de schoorsteen in een aan linten hangend ovaal medaillon twee wapenschilden opgehouden door twee kindertjes; hoewel de waarschijnlijk oorspronkelijke geschilderde wapens nu zijn verdwenen, geven wel in relief aangeduide banden op het mannelijke wapen aan dat hier het wapen van Wormer was aangebracht. Boven het medaillon vindt men hier nu eens niet de bekende bladguirlandes, maar gedraaide linten die op de inspringende hoeken door ringen worden opgehouden.  
3   Sterk afwijkend daarentegen is het hoogstwaarschijnlijk gelijktijdig gemaakte plafond in de linkervoorkamer beneden, een voor Leiden uniek voorbeeld van Chinoiserie (afb. 70, p. 121). De eigenaar van het huis, Dirk Wormer, die zelf geen aanwijsbare banden had met het verre oosten, heeft met de opdracht voor dit plafond een exotisch chinees element geintroduceerd, juist op het moment dat de typische chinoiserie-mode die tijdens de rococo-periode in het midden van de 18de eeuw hoogtij vierde over haar hoogtepunt heen was.  
             
   
( Th.H. Lunsingh Scheurleer, C.W. Fock en A.J. van Dissel, Het Rapenburg. Geschiedenis van een Leidse gracht. Deel IVa: Leeuwenhorst (Leiden 1989) 121-122).
 
 

 

Wormer :  Notitie 5
 < 4
6 > 
             
1   - Waarschijnlijk geschiedden de moderniseringen in het pand in opdracht van Wormer, die het huis bewoonde met zijn echtgenote, 5 dochters, 1 zoon en 5 dienstboden. Hij verkocht de woning in 1802 voor fl. 5500,-- aan Helena Christina Leufting en verhuisde zelf naar de Breestraat.  
             
   
( Th.H. Lunsingh Scheurleer, C.W. Fock en A.J. van Dissel, Het Rapenburg. Geschiedenis van een Leidse gracht. Deel Va: 's Gravensteyn (Leiden 1990) 183).
 
 

 

Wormer :  Notitie 6
 < 5
7 > 
             
1   - Theodorus Frederik van Snakenburg verkocht Rapenburg 36  
2   in 1780 aan Dirk Wormer, ee oude relatie van de familie. Bij deze koop is opnieuw sprake van 'de behangsels in de zijkamer, kelderkamer, eetzaal en tuinkamer, de vaste spiegels voor de schoorsteenen in de gemelde zijkamer en kelderkamer, de ramen van traliwerk en papiere chassinet in de tuinkamer, dito chassinet in de gang en noch ses wijnrakken en eenige planken in de kelders, alsmede de vaas en pedestal in de thuyn'.  
3   Wormer die advocaat was en pensionaris van Purmerend en behoorde tot de patriotse partij, gehuwd met Geertruida Maasdam, zuster van Margaretha Maasdam, die als echtgenote van Jean Gijsberto de Mey van Streefkerk die Rapenburg 24 bewoonde; het echtpaar voerde in het huis een grote staat, met vijf dienstbodes in dienst. Bovendien moet hij verantwoordelijk zijn geweest voor een ingrijpende modernisering van het interieur van Rapenburg 36. Uit deze tijd moet het gestucte plafond in de benedenkamer dateren met de uitzonderlijke chinoiserie voorstellingen (afb. 18, p. 208 en afb. 36, p. 221). Tegelijkettijd, maar conventioneler van karakter, werd de gang van een nieuwe neoclassicistische stucversiering voorzien. (afb. 34, 35, p. 220). Het stucwerk op de schoorsteenboezem in de bovenvoorkamer (afb. 19, p. 209) draagt een alliantiewapen opgehouden door twee naakte kinderfiguurtjes en geeft nu nog de sleutel tot de identificatie van de opdrachtgever van dit stucwerk. Ondanks het ontbreken van kleuren of nauwkeurige uitwerking van de voorstellingen op de blazoenen is het met name aan de opbouw van het linkerschild te zien dat het aan Wormer toebehoorde. (Zie wapenkaart in het Gemeenlandshuis van Rijnland).  
4   Na 22 jaar verkocht Dirk Wormer, die sedert 1795 secretaris van het Hoogheemraadschap van Rijnland was, het pand voor fl. 5500 aan Helena Christina Leufing.  
             
   
( Th.H. Lunsingh Scheurleer, C.W. Fock en A.J. van Dissel, Het Rapenburg. Geschiedenis van een Leidse gracht. Deel Va: 's Gravensteyn (Leiden 1990) 209, 221).
 
 

 

Wormer :  Notitie 7
 < 6
8 > 
             
1   - mr. Dirk Wormer huurde een huis in de Breestraat, dat hij met twee kinderen vanaf 1803 bewoonde. Eigenaar: Phil. van Bemmel.  
             
   
(GAL, Bevolkingsregister 1796-1804, inv.nr. 1913, buurt 23, nr. 39).
 
 

 

Wormer :  Notitie 8
 < 7
9 > 
             
1   - Grote onenigheid tussen beide fracties der patriotse regenten ontstond door de kwestie of de tot pensionaris van Purmerend benoemde Leidse advocaat mr. Dirk Wormer door de aanneming van die post zijn Leids poorterschap had verloren.  
             
   
(Blok, P.J., Geschiedenis eener Hollandsche stad. Eene Hollandsche stad onder de Republiek, dl. III ('s-Gravenhage 1916) 365).
 
 

 

Wormer :  Notitie 9
 < 8
10 > 
             
1   - mr. Dirk Wormer was een van de 20 personen, die in jan. 1795 door de verzamelde menigte gekozen werd voor de eerste Provisionele Raad.  
             
   
(Blok, P.J., Geschiedenis eener Hollandsche stad. Eene Hollandsche stad onder de Republiek, dl. III ('s-Gravenhage 1916) 387).
 
 

 

Wormer :  Notitie 10
 < 9
11 > 
             
1   - Lid der constitutionele commissie in 1796. (Hij was politiek actief).  
             
   
(Blok, P.J., Geschiedenis eener Hollandsche stad. Een Hollansche stad in den nieuweren tijd, dl. IV ('s-Gravenhage 1918) 46).
 
 

 

Wormer :  Notitie 11
 < 10
bron > 
             
1   - Tot onze grievende droefheid onze hartelijk geliefde mede-regentes vrouwe Geertruida Maasdam, huisvrouw van mr. Dirk Wormer is overleden, zien wij ons door deze vroege dood van hare getrouwe mededienste aan dit godshuis verstoken.  
             
   
(GAL, HGW, inv.nr. 197, verg. 31-12-1798, art. 13).
 
 

 

Wormer : Bronnen
             
  GAL, Doop-, Trouw en Begraafregisters.
  GAL, Rechtelijk archief, inv.nr. 211, Impost op het trouwen 1695-1805, 1e klasse, nr, 16.
  GAL, Rechtelijk archief, inv.nr. 213, Impost op het begraven 1765-1780, 1e klasse, nr. 43.
  GAL, Rechtelijk archief, inv.nr. 213, Impost op het begraven 1790-1802, 1e klasse, nr. 56.
  GAL, Rechtelijk archief, inv.nr. 213, Impost op het begraven 1803-1805, 1e klasse, nr. 63.
  GAL, Liste Civique de la commune de Leide 1811, nr. 4056 (geb. 30.10.1756, greffier de Rijnland).
  GAL, Bevolkingsregister 1796-1804, inv.nr. 1900, buurt 9, nr. 31.
  GAL, Bevolkingsregister 1796-1804, inv.nr. 1913, buurt 23, nr. 39.
  GAL, Herenboekjes.
10    GAL, SA II, inv.nr. 633, 28-3-1798.
11    GAL, SA II, inv.nr. 967, 968, 969.
12    GAL, Bevolkingsregister 1796-1804, inv.nr. 1913.
13    GAL, Wapenheraut, (1919) 139-140. (geb. datum 31.10.1756).
14    GAL, Bibli. Leiden en omg. inv.nr. 76131 pf, Naemlijst der tegenwoordige leden van het Tael- en Dichtlievend Genootschap, onder de Spreuk: Kunst wordt door Arbeid Verkreegen 1785, 1794.
15    GAL, Bibli. Leiden en omg., inv.nr. 64204 pf, Naamlijst der honoraire leden van de societeit van wapenhandel, onder de spreuk: Voor Vrijheid en Vaderland, binnen Leyden. Opgericht den 16. maart 1784.
16    GAL, HGW, inv.nr. 197, verg. 31-12-1798, art. 13.
17    Th.H. Lunsingh Scheurleer, C.W. Fock en A.J. van Dissel, Het Rapenburg. Geschiedenis van een Leidse gracht. Deel IVa: Leeuwenhorst (Leiden 1989) 121.
18    Th.H. Lunsingh Scheurleer, C.W. Fock en A.J. van Dissel, Het Rapenburg. Geschiedenis van een Leidse gracht. Deel Va: 's Gravensteyn (Leiden 1990) 183, 209.
19    Elias, A.M. en P.C.M. Scholvinck, Volksrepresentanten en wetgevers. De politieke elite in de Bataafs-Franse tijd 1796-1810. (Amsterdam 1991) 259, 266, 270.
20    Molhuysen, P.C., Bronnen tot de geschiedenis der Leidsche universiteit, dl. 6 ('s-Gravenhage 1923) 105*.
21    Blok, P.J., Geschiedenis eener Hollandsche stad. Eene Hollandsche stad onder de Republiek, dl. III ('s-Gravenhage 1916) 365, 387.
22    Blok, P.J., Geschiedenis eener Hollandsche stad. Een Hollansche stad in den nieuweren tijd, dl. IV ('s-Gravenhage 1918) 46.
             
 

 

PublicatieAuteurHome
Leiden
Weeshuis
Regenten
Antoinette
Frijns
2008
www.janvanhout.nl
Leiden